Taco van der Made en Johan Westerink van Vitalis Organic Seeds
Groenterassen veredelen: dat heeft zoveel verschillende facetten, zeggen Taco van der Made en Johan Westerink van Vitalis Organic Seeds. Het gaat over klimaatrobuustheid, bestendigheid tegen ziekten en plagen, maar ook over smaak, opbrengst, kleur, houdbaarheid en een goede afzetmarkt. Dat kost toewijding, innovatiekracht, tijd en een scherp oog voor de uitdagingen waar telers en retailers tegenwoordig voor staan.
Het consortium Biologische Landbouw was woensdag 25 maart te gast bij Vitalis Organic Seeds in Voorst voor de jaarlijkse consortiumdag. Vitalis Organic Seeds is het wereldwijde premium merk voor biologisch zaad van groenteveredelingsbedrijf Enza Zaden. Taco van der Made en Johan Westerink vertelden hoe het bedrijf omgaat met uitdagingen en ontwikkelingen van deze tijd en ze gaven de gasten van het consortium een rondleiding.
Wie is Vitalis Organic Seeds?
Vitalis voert al ruim dertig jaar de markt aan op het gebied van biologische zaden. Op de locatie in Voorst richt het bedrijf zich op veredeling van sterkere, veerkrachtiger groenten, die het goed doen onder biologische omstandigheden. De helft van de biologische zaad omzet halen wij in Europa en de andere helft in de VS, Canada en Mexico. Sinds 1998 maakt Vitalis deel uit van de van de Enza Zaden-familie, waarbij de locatie in Voorst de thuisbasis vormt als center of expertise voor biologisch onderzoek. Hier worden op diverse proefpercelen voornamelijk blad- en vruchtgewassen veredeld en geproduceerd. Er werken, afhankelijk van het teeltseizoen, dertig tot veertig personen.
Johan Westerink is pompoenveredelaar. Momenteel richt hij zich heel specifiek op de veredeling van de Cucurbita Maxima, de bekende rode of oranje pompoen, en de minder bekende groene en grijze varianten ervan. “Ze komen oorspronkelijk uit Japan en hebben de afgelopen decennia de westerse markt veroverd”, vertelt hij. “Ik richt me op de veredeling voor de biologische teelt van deze pompoen. En de conventionele teelt kan daar ook goed gebruik van maken.”
Wat is veredeling precies?
Productiemanager Taco van der Made is verantwoordelijk voor de vermeerdering van de veredelde rassen. Hij heeft gemerkt dat niet iedereen duidelijk weet wat veredeling precies inhoudt. “Daarom willen we graag de kennis delen over veredelingswerkzaamheden en het ontwikkelen van groenterassen, waarbij wij doelgericht gebruikmaken van natuurlijke variatie en handbestuivingen om de sterkste, meest smaakvolle en best passende rassen te selecteren. Voor de teler, de retailer en ook de consument”.
Toewijding en tijd
De beide heren benadrukken hoeveel toewijding en tijd de biologische voedselproductie eigenlijk vraagt. Van der Made: “We hebben gezonder voedsel nodig voor een groeiende bevolking, in een veranderend klimaat. We willen de telers en retailers helpen die deze lastige keuzes nú voor ons maken”. Westerink: “Wij als groenteveredelaars voor de biologische markt voelen een gezamenlijke verantwoordelijkheid met deze telers en retailers. Dat samen willen werken aan dat gemeenschappelijke doel is in de biologische keten heel erg voelbaar vind ik. Je hebt als biologisch teler minder mogelijkheden om in te grijpen op de teelt zelf. Met als logisch gevolg dat het minder gaat over concurrentie en maximaal prijsvoordeel en meer over een gezonde bodem en gezonde teelten, kennisdelen en elkaar helpen aan een gezonde tuinbouwsector op de langere termijn”.
Meedenken met toekomstige telers
Als partner in het consortiumprogramma biologische landbouw is Vitalis Voorst betrokken bij de ontwikkeling van nieuw lesmateriaal voor de opleiding biologische teelt van Aeres MBO Velp, vertelt Van der Made. “De studenten van nu zijn de telers van de toekomst, of onze collega-groenteveredelaars van de toekomst natuurlijk. Op onze locatie in Voorst lopen studenten stage van verschillende landbouwopleidingen en van Wageningen Universiteit. Het is heel belangrijk dat die toekomstige professionals leren wat ze nodig hebben op het gebied van teeltmanagement en bodembeheer, rassenkeuzes, teeltwisseling en ziekten en plagen.”
Ook afzet meenemen in rassenkeuze
Johan Westerink voegt daaraan toe hoe belangrijk het is om ook de afzetmogelijkheden mee te nemen in de rassenkeuze die je als teler maakt. “Biologische producten hebben heel eigen, specifieke afzetkanalen en dat moet je wel goed voorbereiden als je als teler gaat starten. Jonge telers moeten een goed bedrijfsplan opstellen waarin ze ook hun afzet meenemen. Wij houden ook in dat opzicht de marktontwikkelingen nauw in de gaten.”
Hij geeft hier het voorbeeld van het mechanisch oogsten van pompoenen. Door het tekort aan arbeidskrachten is het noodzakelijk geworden om machines in te zetten bij de pompoenoogst, aldus Westerink. “Maar wil je deze vruchten mechanisch oogsten, dan moeten ze daar wel geschikt voor zijn. Het is daarvoor cruciaal dat ze een stukje van hun vruchtsteel behouden. Die eigenschap hebben we dus ingekruist, waardoor bepaalde rassen nu geschikt zijn voor deze mechanische oogsttechniek, zonder dat ze verliezen aan kwaliteit of bewaarbaarheid. Zo denken we mee met de teler én de retailer.”
Lees meer op de website van Vitalis Organic Seeds
Tekst: Kitty Peetoom
